Słownik

Stopa procentowa

Wielkość mierzona procentowo wyrażonym stosunkiem kwoty, którą płaci się za użytkowanie kapitału pieniężnego do wielkości tego kapitału, najczęściej ustalana na okres roku.

Stopę procentową ustalają banki i określa ona, jaką sumę należy zapłacić za udzieloną przez niego pożyczkę lub jaką kwotę płaci bank klientowi za to, że przechowuje on swoje oszczędności w tym banku. Stopa procentowa w bankach komercyjnych oscyluje wokół poziomu ustalonego przez bank centralny. Jeżeli stopa procentowa wzrasta, to maleje popyt na kredyty, a wzrasta skłonność do oszczędzania i odwrotnie. Ustalanie przez bank centralny stopy procentowej jest jednym ze sposobów realizacji polityki monetarnej kraju. Wzrost stopy procentowej powoduje, że pieniądz odpływa z rynku do banków, co oznacza, że podaż pieniądza maleje i zmniejsza się ryzyko inflacji.
źródło: http://portalwiedzy.onet.pl/29744,,,,procentowa_stopa,haslo.html

Stopa zwrotu

Wyrażony procentowo iloraz różnicy wartości jednostki rozrachunkowej w ostatnim dniu roboczym miesiąca kończącego kwartał i wartości tej jednostki w ostatnim dniu roboczym miesiąca poprzedzającego okres 36 miesięcy oraz wartości tej jednostki w ostatnim dniu roboczym miesiąca przypadającego przed 36 miesiącami. Otwarty fundusz, który przyjmował składki co najmniej przez 36 miesięcy ustala na koniec marca i września każdego roku wysokość stopy zwrotu za ostatnie 36 miesięcy. Wysokość stopu zwrotu jest podawana do wiadomości organu nadzoru oraz jednej z agencji informacyjnych wskazanych przez ten organ
źródło: http://www.stat.gov.pl/gus/definicje_PLK_HTML.htm?id=POJ-6565.htm

Stowarzyszenie

Organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób mających wspólne cele lub zainteresowania. Specjalnymi odmianami stowarzyszeń, oddzielnie skodyfikowanymi i mającymi specjalne cele, są w Polsce komitety wyborcze, związki wyznaniowe, organizacje pracodawców, związki zawodowe, cechy rzemieślnicze. Cechą wspólną wszystkich tych organizacji jest działalność niezarobkowa.

Najwyższym aktem prawnym regulującym istnienie stowarzyszeń w Polsce jest Konstytucja z 2 kwietnia 1997 r., która w artykule dwunastym stanowi, iż „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania związków zawodowych, organizacji społeczno-zawodowych rolników, stowarzyszeń, ruchów obywatelskich, innych dobrowolnych zrzeszeń oraz fundacji”.

Podstawowym aktem prawnym regulującym problematykę stowarzyszeń, ich zakładania i funkcjonowania jest ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach, tekst jednolity: (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855). Wyodrębnia ona dwa główne rodzaje stowarzyszeń: stowarzyszenia oraz stowarzyszenia zwykłe. Stowarzyszenia, które podlegają rejestracji w KRS nazywa się czasami stowarzyszeniami rejestrowymi.

Do finalnego utworzenia stowarzyszenia ustawa Prawo Stowarzyszeń wymaga jego zarejestrowania w Krajowym Rejestrze Sądowym – i o ile kwestie KRS określone są w odrębnej ustawie, to procedura rejestracyjna jest przedmiotem regulacji UPS (art. 13 – art. 21). Prawo o stowarzyszeniach (art. 22) przewiduje również możliwość łączenia się stowarzyszeń w ich związki – taki związek mogą założyć co najmniej 3 stowarzyszenia – które podlegają rygorom komentowanej ustawy.

Przepisy ustawy – Prawo o stowarzyszeniach są niewątpliwie gwarancją (z jednej strony) i narzędziem (z drugiej strony) realizacji jednej z podstawowych wolności, nie tylko obywatela, ale i człowieka, zrzeszania się dla osiągnięcia czy wspierania określonych celów – przede wszystkim społecznych.

Jest ona realizacją tej wolności, która gwarantowana jest nie tylko przez polską Ustawę Zasadniczą z 1997 roku, ale i szereg umów międzynarodowych, których stroną jest Polska (chodzi tutaj przede wszystkim o Powszechną Deklarację Praw Człowieka oraz Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych).

Stanowi ona (w sensie materialnym, a nie formalnym) wyznacznik demokracji, wolności oraz poszanowania podstawowych praw jednostki – wartości te mają charakter uniwersalny i są zarazem wyznacznikiem poziomu cywilizacyjnego, na którym znajduje się państwo. Wszystkie nowoczesne i praworządne państwa XXI wieku bez nich nie mogą się obyć ani z nich zrezygnować bez narażenia się opinii światowej – wyznaczają one markę danego państwa na scenie międzynarodowej. Na nich opiera się także funkcjonowanie Unii Europejskiej (art. 6 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) jako takiej oraz wszystkich państw w niej uczestniczących.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Stowarzyszenie

Strata

W rachunkowości jest to ujemny wynik finansowy przedsiębiorstwa lub określonej inwestycji albo pożyczki. Jej przeciwieństwem jest zysk.

Strata nie oznacza automatycznie, że przedsiębiorstwo jest nieefektywne. Często zdarza się, że intensywnie rozwijające się przedsiębiorstwo wykazuje przez jakiś czas stratę na skutek intensywnego inwestowania w środki produkcji. Z drugiej strony, przedsiębiorstwo które się kurczy może paradoksalnie wykazywać zysk księgowy, jeśli odpowiednio szybko pozbywa się środków obrotowych i innych swoich aktywów. Trwałe przynoszenie strat skutkuje zwykle najpierw wzrostem zadłużenia, następnie utratą płynności finansowej i wreszcie ogłoszeniem bankructwa.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Strata

Strategia skimmingu

Marketingowa strategia cenowa, inaczej nazywana strategią  „spijania śmietanki” (en. creaming) lub też strategią prestiżową (en. prestige strategy).  Polega ona na zebraniu w krótkim czasie maksymalnych zysków, dzięki ustaleniu możliwie najwyższej ceny na nowe produkty oferowane nabywcy, dla których wysoka cena nie stanowi bariery zakupu. Potem następuje stopniowe obniżanie ceny produktu.

U podstaw tej strategii leży założenie, że na rynku istnieje segment nabywców, którzy skłonni są płacić wysokie ceny, kierując się silną potrzebą posiadania dóbr, które wyróżniają ich spośród innych grup nabywców. Nabywcy ci mają wysokie dochody i przy podejmowaniu decyzji o kupnie wyrobu kierują się kryterium nowości czy innowacyjności i traktują ten wyrób jako symbol luksusu i wysokiego prestiżu. Oni to właśnie tworzą swoistą „śmietankę”, którą firma może ściągnąć jeśli zapewni swojemu wyrobowi wysoką jakość (użyteczność, korespondującą ze stylem życia, który ci nabywcy preferują).

Przyjęcie tej strategii ma sens wówczas, jeśli firma posiada bardzo silną markę, produkuje wyroby, uznane za prestiżowe, gdy wejście konkurencji na rynek jest utrudnione, segment rynku jest w miarę stabilny, a do tego jeszcze firma wytwarza tańsze wersje danego produktu.

Strategię skimming stosuje się głównie na rynku wysokich technologii, aby przedłużyć zainteresowanie produktem w momencie wejścia na rynek jego nowszej wersji. Dzięki temu producent bez obniżania ceny starszego produktu jest w stanie zahamować spadek popytu dzięki korzystnej relacji cenowej w stosunku do jego następcy.

Zagrożeniem dla strategii jest przyciągniecie na rynek konkurencji lub nieznalezienie nabywców.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Strategia_skimming

Subemitent

Podmiot zobowiązujący się do kupna od emitenta na własny rachunek całości lub części oferowanych walorów, na które subskrybenci nie zapisali się w wyznaczonym terminie. Subemitent spełnia rolę gwaranta, iż określona ilość oferowanych przez emitenta walorów będzie wykupiona.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Subemitent

Subwencja

(Łac. subventio) Bezzwrotna pomoc finansowa, udzielana przez państwo ze środków budżetowych różnym podmiotom w celu wsparcia ich działalności. Niekiedy pojęciem tym posługiwano się określając zasiłek pieniężny, lub też jednorazową zapomogę. Ta forma pomocy finansowej udzielana jest jednostkom niepaństwowym, instytucjom społecznym, osobom fizycznym jak również gminom. Jednak podmioty te nie zawsze racjonalnie wykorzystują powierzone im środki. Podejmuje się liczne działania, które mają na celu efektywniejsze wykorzystanie tego typu dochodu. Powszechnie uważa się że subwencje odgrywają dużą rolę ze względu na funkcje które wyznaczone są przez prawodawcę. Jednak prawda jest taka że w pewnych okresach ich rola wzrasta, a w innych maleje. Subwencje są współcześnie rozwinięta instytucją prawnofinasową. Przeznaczane są na finansowanie działalności zarówno społecznej, jaki i gospodarczej. Subwencje występują niezależnie od dotacji celowych. Różnica między nimi polega na tym, że dotacje celowe przeznaczane są na finansowanie zadań własnych i zleconych, natomiast subwencje ogólne przeznacza się jedynie na finansowanie zadań własnych. Subwencje ogólne mają złożoną konstrukcję i formę algorytmu. Samorządy uzyskują ją automatycznie i mają prawo się jej domagać.
źródło: http://mfiles.pl/pl/index.php/Subwencja

Świadectwo depozytowe

Imienny dokument wystawiony przez podmiot prowadzący rachunek papierów wartościowych (dom maklerski, bank, a także Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych) na żądanie posiadacza tego rachunku, zawierający informacje o właścicielu rachunku, liczbie posiadanych przez niego walorów oraz celu wystawienia świadectwa.

Świadectwo depozytowe potwierdza prawa właściciela wynikające z posiadania papierów wartościowych, występujących w formie zdematerializowanej. Np. w celu skorzystania z prawa głosu na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy spółki publicznej, konieczne jest złożenie świadectwa depozytowego w spółce przynajmniej na tydzień przed terminem Walnego Zgromadzenia. Akcje wyróżnione na świadectwie depozytowym są blokowane na rachunku posiadacza i nie mogą być przedmiotem obrotu od momentu wydania świadectwa do momentu utraty jego ważności lub zwrotu świadectwa wydawcy.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awiadectwo_depozytowe

System podatkowy

Ogół przepisów prawnych i instytucji finansowych w zakresie ustalania i poboru podatków. Obejmuje on nie tylko przepisy prawne dotyczące instytucji podatków, ale także całą strukturę podmiotów, które podatki pobierają, płacą je oraz te, które wyznaczają ich indywidualną wysokość, w tym także warunki ich płatności.

Podatki stanowią podstawowe źródło finansowania zadań i potrzeb publicznych, dlatego też prawidłowe funkcjonowanie systemu podatkowego przesądza o realizacji zadań publicznych, rozwoju kraju oraz sytuacji obywateli.

System podatkowy kształtują: czynniki ekonomiczne, wybór właściwych źródeł podatkowych, wybór odpowiedniego momentu procesu gospodarczego, właściwe i precyzyjne określenie podmiotu gospodarczego, który ma być objęty obowiązkiem podatkowym, oraz ustalanie właściwej wysokości nakładanych podatków.
Czynniki zewnętrzne (globalne): występująca koniunktura gospodarcza na świecie, rola danego państwa w gospodarce światowej, czynniki wewnętrzne, warunki społeczno-gospodarcze, stopień rozwoju gospodarczego, typ ustroju politycznego, rola i zakres władzy państwowej.
Obecny system podatkowy w Polsce
Prawne podstawy nakładania obowiązków podatkowych stanowi obowiązująca od dnia 17 października 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Art. 217.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/System_podatkowy

Szacowanie

Przybliżone określanie wartości jakiejś wielkości przy posiadaniu niepełnych danych, występowania zakłóceń lub stosowaniu uproszczonego modelu opisującego parametry, cechy lub charakter tej wielkości (lub zjawiska wpływające na jej zachowanie).

Obszary zastosowania 
Szacowanie stosuje się w wielu naukach i dziedzinach wiedzy, handlu i działalności gospodarczej.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Szacowanie

Tag along provision

Postanowienie umowy inwestycyjnej, która daje akcjonariuszom (udziałowcom) prawo do likwidacji części lub całości swoich inwestycji w momencie gdy firma potrzebuje dodatkowego kapitału.Jest wypłacane zazwyczaj z nowo pozyskanych funduszy. Zwany również prawem przyłączenia.
źródło: Symultana.org

Term sheet

W venture capital, dokument podsumowujący szczegóły potencjalnej inwestycji venture capital, który służy jako podstawa do ostatecznego porozumienia biznesu.
źródło: Symultana.org

Transakcja

W ekonomii jest to umowa sprzedaży.
Transakcja terminowa jest to umowa, w której cena ustalana jest w momencie zawarcia umowy, a dostawa i zapłata – w terminie późniejszym, określonym w umowie.
Transakcja wiązana – umowa zawierana jest wraz z zobowiązaniem, że kontrahent kupi lub sprzeda dodatkowo inny towar, oprócz towaru którego dotyczy transakcja.
Na rynku walutowym dokonuje się transakcji natychmiastowych (spot) i terminowych (futures).

Transakcje natychmiastowe (spot) – ekonomiczne operacje finansowe na rynku walutowym, w których strony zobowiązują się dokonać wymiany określonych walut po uzgodnionym kursie niezwłocznie lub co najwyżej w ciągu 2 dni roboczych od dnia zawarcia kontraktu.
Transakcje terminowe (futures) to transakcje, których przedmiotem są notowane na giełdzie papiery wartościowe, dewizy lub towary; dotyczą kontraktów zawieranych dzisiaj na dostawę dóbr w ustalonym z góry terminie po cenach ustalonych dzisiaj.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Transakcja_%28ekonomia%29

Trasant

Wystawca weksla lub czeku, składający na wekslu lub czeku swój podpis. Trasant odpowiada solidarnie z innymi podpisanymi na wekslu/czeku za jego wykupienie.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Trasant

Trasat

Osoba wskazana przez wystawcę weksla lub wystawcę czeku, zwanego w takim przypadku trasantem, do zapłaty kwoty wskazanej na wekslu lub czeku.
Wskazanie trasata należy do przesłanek formalnych weksla lub czeku, od których zależy ich ważność. W przypadku czeku trasatem pozostaje zawsze bank.
Trasat staje się zobowiązanym wekslowo dopiero z chwilą przyjęcia polecenia - akceptu weksla. W przypadku czeku, trasat (bank) nigdy nie jest zobowiązany, gdyż czek nie podlega akceptowi.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Trasat

Ubezpieczenie

Umowny obowiązek świadczenia ubezpieczyciela na wypadek powstania zdarzeń w życiu, zdrowiu lub mieniu ubezpieczonego; wykonanie obowiązku ubezpieczyciel realizuje poprzez wypłatę odszkodowań lub świadczeń z funduszu tworzonego ze składek wnoszonych przez jednostki zagrożone tymi zdarzeniami.

Produkt ubezpieczeniowy
Podstawową potrzebą, jaką zaspokaja produkt ubezpieczeniowy jest potrzeba wsparcia finansowego w razie poniesienia straty (utraty mienia), uszczerbku lub utraty dochodów (np. wskutek bezrobocia, przejścia na emeryturę lub utraty zysków) albo losowej potrzeby finansowej (np. z powodu urodzenia dziecka). Potrzeba ubezpieczeniowa jest łatwo wypychana ze świadomości, gdyż wiąże się z negatywnym doświadczeniem lub wyobrażeniem. Brak chęci uświadamiania tej potrzeby oraz niematerialny jej charakter powodują, że produkt ubezpieczeniowy jest specyficzny.

Produkty ubezpieczeniowe stanowią obszar działań zarządczych w firmach ubezpieczeniowych. Zarządzanie produktem ubezpieczeniowym obejmuje wprowadzenie oraz wycofanie produktu, kształtowanie portfela produktowego, a także pozycjonowanie rynkowe produktów. Są to trzy podstawowe decyzje, które obejmuje zarządzanie produktem ubezpieczeniowym[1].

Produkt ubezpieczeniowy – pakiet usług dostarczanych ubezpieczonemu przez zakład ubezpieczeń za określoną opłatą, od chwili zawarcia umowy ubezpieczenia aż do jej rozwiązania.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Ubezpieczenie_%28umowa%29

Umowa inwestycyjna

Prawne ujęcie wynegocjowanych wcześniej biznesowych ustaleń stron. Nie ma jednej recepty na dobrą umowę inwestycyjną, ponieważ tego typu umowa należy raczej do umów bardziej rozbudowanych, z racji tego, iż musi ściśle odpowiadać potrzebom konkretnego projektu. Możliwe natomiast jest wskazanie pewnych elementów czy też schematów, znajdujących zastosowanie w tego typu umowach:
Elementy umowy inwestycyjnej:
1. Oznaczenie stron
Tak w umowie inwestycyjnej jak i w każdej innej umowie konieczne jest oznaczenie jej stron. W umowach inwestycyjnych często mamy do czynienia z więcej niż dwoma stronami kontraktującymi, co praktykowane jest dla zabezpieczenia interesów inwestora. I tak np. jeżeli inwestycja związana z przystąpieniem inwestora do spółki, warto stroną umowy uczynić obok jej wspólników również samą spółkę, ponieważ wspólnicy mając jedynie pośredni wpływ na jej działalność, pewnych zobowiązań, kluczowych dla inwestora zaciągnąć nie mogą.
2. Definicje
Na potrzeby każdej umowy warto wprowadzić definicje używanych w niej pojęć. Tego typu zabieg czyni umowę bardziej przejrzystą i pozwala na uniknięcie niejasności i ewentualnych sporów przy jej interpretacji. Dokładne określenie pojęć i wskaźników do dokonania obliczeń może mieć duże znaczenie zwłaszcza dla wykonania opcji, jeśli takowe przewiduje umowa, a o których mowa w dalszej części niniejszego opracowania.
3. Przedmiot umowy
Określenie przedmiotu umowy jest kwestią kluczową dla każdej umowy i zawierać powinno dokładny opis prowadzonej inwestycji. Innymi słowy element ten w przypadku umowy inwestycyjnej wskazywać powinien zamierzony efekt realizacji inwestycji wraz z opisem jej poszczególnych etapów. W tej części zawarte są postanowienia dotyczące zwłaszcza konstrukcji objęcia lub zakupu udziałów lub akcji danej spółki wraz z ceną i warunkami płatności.
4. Warunki zawieszające
Z racji tego, iż inwestycja wiąże się z lokatą kapitału, często znacznej wartości, uzależnia się jej przeprowadzenie od spełnienia się pewnych warunków (tzw. warunków zawieszających), istotnych dla inwestora, we wskazanych ramach czasowych. Warunki te dotyczyć mogą tak organizacji spółki, której wspólnikiem lub akcjonariuszem ma zostać inwestor, jak tez osiągnięcia pewnej sytuacji finansowej spółki. Przeprowadzenie inwestycji uzależnia się w praktyce najczęściej od zadowalającego inwestora wyniku audytu przeprowadzonego na potrzeby projektu w spółce której dotyczy inwestycja, uzyskania wymaganych zgód, czy pozwoleń, czy też zapewnienia finansowania przedsięwzięcia.
5. Przepisy przejściowe
W umowie wypada zamieścić również zapisy regulujące kwestie postępowania stron w okresie przejściowym, tj. między podpisaniem umowy, a spełnieniem się warunków zawieszających, od których uzależniona jest realizacja poszczególnych etapów inwestycji. W tym celu wprowadza się z zastrzeżeniem odpowiednich sankcji, postanowienia nakazujące utrzymanie aktualnego, znanego inwestorowi, stanu organizacyjnego i finansowego spółki, a także postanowienia zakazujące np. podejmowania negocjacji w zakresie przedmiotu umowy z osobami trzecimi. Jest to również miejsce na postanowienia dotyczące zakazu zbywania udziałów spółki w tzw. okresie zamknięcia transakcji.
6. Działania po przeprowadzeniu inwestycji
Kiedy już zrealizowana zostanie inwestycja lub jeden z jej etapów, szczególny nacisk kładzie się na uregulowanie wzajemnych zobowiązań stron dotyczących zarządzania spółką, jej zasobami finansowymi i kadrowymi. Umowa inwestycyjna w tym zakresie zazwyczaj zawiera postanowienia regulujące tworzenie i przyjmowanie biznes planów, czy też ramowe zasady wprowadzenia tzw. opcji menadżerskich dla kluczowych pracowników spółki. Częstą praktyką jest również wskazywanie mechanizmów ewentualnego wyjścia inwestora z transakcji.
7. Opcje
Powszechnie w tego typu umowach wprowadza się postanowienia regulujące zasady rozporządzania udziałami czy też akcjami spółki. Do najbardziej popularnych należą tzw. opcje przyznawane sobie wzajemnie przez strony umowy. Podstawowymi opcjami są opcja PUT – prawo do żądania, aby druga strona nabyła od niej udziały lub akcje oraz opcja CALL – czyli prawo żądania sprzedaży na rzecz strony udziałów lub akcji posiadanych przez drugą stronę. Umowa powinna określać zasady i uwarunkowania realizacji opcji oraz warunki finansowe transakcji w ramach opcji.
8. Pozostałe postanowienia
Oprócz wymienionych wyżej elementów umowy, które przygotowywane są na potrzeby konkretnej transakcji, nie można zapomnieć postanowieniach, które powinny znaleźć się w każdej umowie. Do tej grupy zaliczyć należy postanowienia dotyczące zakazu konkurencji oraz nakazu ochrony informacji poufnych stron, których naruszenie warto obwarować obowiązkiem zapłaty przez stronę naruszającą kary umownej w odpowiedniej wysokości. Standardowymi postanowieniami są zapisy dotyczące odpowiedzialności stron, w tym zwłaszcza za składane drugiej stronie zapewnienia i gwarancje. Strony powinny również uregulować kwestię rozwiązania czy też odstąpienia od łączącej je umowy. Warto również umownie uregulować sposób dochodzenia roszczeń z niej wynikających, np. poddając ewentualny spór rozstrzygnięciu wybranego przez strony sądu arbitrażowego.
źródło: http://gsw.com.pl/publikacje/prawo-cywilne/dobra-umowa-inwestycyjna

Upadłość

Procedura wszczynana w razie niewypłacalności dłużnika, polegająca głównie na wspólnym dochodzeniu roszczeń przez wszystkich jego wierzycieli. Upadłość to tzw. egzekucja uniwersalna prowadzona na rzecz wszystkich wierzycieli dłużnika, ze wszystkich składników jego majątku jednocześnie. Tym właśnie upadłość różni się od egzekucji syngularnej prowadzonej przez niektórych tylko wierzycieli i tylko z poszczególnych składników majątku dłużnika.

Postępowania upadłościowe (w tym naprawcze) umożliwiają także restrukturyzację przedsiębiorstwa dłużnika (np. w drodze układu), a w niektórych porządkach prawnych (w tym także w Polsce) pozwalają pod pewnymi szczególnymi warunkami na zwolnienie dłużnika z reszty długów.

W prawie polskim upadłość to postępowanie przewidziane w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, prowadzone w stosunku do dłużnika (zwanego w ustawie "upadłym"), który stał się niewypłacalny. Wszczęcie postępowania upadłościowego następuje wskutek ogłoszenia upadłości przez sąd.

Dla wszczęcia postępowania upadłościowego wymagana jest zdolność upadłościowa (art. 5-9 puin) oraz niewypłacalność dłużnika (art. 10-12 puin).

Zdolność upadłościowa przysługuje co do zasady przedsiębiorcom (art. 5 puin), którymi są osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne posiadające zdolność prawną (np. spółki osobowe) prowadzące we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Od 2009 roku zdolność upadłościową posiadają także osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej - tzw. "Upadłość Konsumencka".

Niewypłacalność w rozumieniu Prawa upadłościowego i naprawczego po nowelizacji z maja 2009 roku - zachodzi jeżeli dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych(art. 11 ust. 1 puin). Wymagalność to stan, w którym wierzyciel ma prawną możność żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności (np. wskutek nadejścia terminu świadczenia). Dłużnika nie będącego osobą fizyczną uznaje się za niewypłacalnego także w sytuacji, gdy jego zobowiązania przewyższają wartość majątku, choćby na bieżąco wykonywał swoje zobowiązania. Regulacja ta precyzyjniej definiuje niewypłacalność faktyczną (brak majątku na pokrycie zobowiązań), lecz z uwagi na brzmienie ust. 1 art. 11 puin, w rozumieniu obowiązujących przepisów - niewypłacalność jest tożsama z brakiem płynności finansowej.

Dodatkowym warunkiem wszczęcia postępowania upadłościowego jest możliwość pokrycia jego kosztów z majątku dłużnika (art. 13 puin).

Postępowanie upadłościowe prowadzi się w trybie upadłości likwidacyjnej albo upadłości układowej. Naczelną zasadą prawa upadłościowego i naprawczego jest "Zasada Optymalizacji" zawarta w art. 2 puin stanowiącym , iż "Postępowanie uregulowane ustawą należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą - dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostało zachowane.".

Upadłość likwidacyjna ma na celu zasadniczo zbycie przedsiębiorstwa upadłego i zaspokojenie wierzycieli z uzyskanych w ten sposób środków. Upadłość układowa ma na celu restrukturyzację przedsiębiorstwa upadłego w drodze układu i zaspokojenie wierzycieli w drodze jego wykonania.
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Upad%C5%82o%C5%9B%C4%87

Usługa

Działanie podejmowane zwykle w celach zarobkowych w celu zaspokojenia potrzeb innego człowieka lub organizacji.

Może obejmować czynności: od niematerialnych, jak porada techniczna, reprezentowanie kogoś przed urzędem czy sądem aż po wykonawstwo konkretnych przedmiotów (na przykład: dokumentacji).

Termin usługi, wywodzący się z teorii ekonomicznych oznacza wszelkie czynności pożyteczne związane z pracą nieprodukcyjną, w odróżnieniu od czynności prowadzących do produkcji dóbr materialnych. Pogląd przeciwstawiający usługi określane jako działalność o charakterze niematerialnym od aktywności produkcyjnej posiadającej konkretne, materialne skutki czy efekty został przyjęty na gruncie nauk społecznych. W literaturze pojęcie usług społecznych stosuje się zamiennie z pojęciem usług niematerialnych.

Usługi dla konsumentów:
materialne
handel i naprawy
hotele i restauracje
transport pasażerski i łączność
usługi osobiste
działalność komunalna
niematerialne
edukacja
ochrona zdrowia i opieka społeczna
działalność związana z rekreacją, kulturą i sportem
Usługi dla producentów i biznesu:
transport i gospodarka magazynowa
pośrednictwo finansowe
obsługa nieruchomości
wynajem maszyn i sprzętu
informatyka i działalność pokrewna
prowadzenie prac badawczo-rozwojowych
pozostała działalność związana z prowadzeniem biznesu
Usługi ogólnospołeczne:
administracja publiczna i obrona narodowa
działalność organizacji członkowskich
organizacje i zespoły narodowe
źródło: http://www.geografia.dwgm.pl/uslugi.html

Vat

Podatek od towarów i usług (VAT od ang. – Value Added Tax – podatek od wartości dodanej; PTU – rzadziej używany skrót) — podatek pośredni, obrotowy, który z założenia ma w jak najmniejszy sposób oddziaływać na ostateczną cenę towaru i usługi podlegającej opodatkowaniu (poprzez jego "przerzucalność" na kolejne fazy obrotu). W Polsce wprowadzony przez ustawę z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz. 50). Jednak konieczność harmonizacji polskiego prawa podatkowego z prawem UE zmusiła polskiego ustawodawcę do uregulowania tej kwestii w nowej ustawie o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 roku (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535).

Za twórcę koncepcji tego podatku uchodzi francuski ekonomista Maurice Lauré, który opracował go w 1954 r.

Obliczanie podatku VAT
Podatek VAT jest płacony przez każdego przedsiębiorcę w łańcuchu dostaw. Na przykład z 22% podatkiem łańcuch dostaw może wyglądać następująco:

Producent surowca wycenia go na 100 zł (cena netto) i sprzedaje fabryce za 122 zł (100 zł + 22%, cena brutto). Następnie odprowadza 22 zł podatku VAT.
Fabryka wytwarza produkt, wycenia go na 150 zł (netto) i sprzedaje do sklepu za 183 zł (150 zł + 22%, cena brutto). Do zapłaty pozostaje 33 zł VAT, fabryka odlicza jednak VAT zapłacony producentowi (22 zł) i odprowadza ostatecznie 11 zł. Stanowi to 22% z 50 zł czyli "wartości dodanej" przez fabrykę w stosunku do ceny netto surowca.
Sklep wycenia produkt na 250 zł (netto). Ostateczna cena brutto dla konsumenta wynosi 305 zł (250 + 22%). Podatek VAT wynosi 55 zł, z czego jednak sklep odlicza 33 zł zapłacone fabryce, odprowadzając 22 zł.
Łącznie do budżetu odprowadzone zostało 55 zł (22 zł + 11 zł + 22 zł) czyli tyle samo ile wynosi wartość 22% z ceny netto 250 zł. Kwota ta została wpłacona w częściach przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw, jednak ze względu na mechanizm odliczania faktyczny koszt podatku ponosi konsument.

Porównanie z podatkiem obrotowym
Dla porównania, w systemie z podatkiem obrotowym wartość odprowadzonego podatku mogłaby być identyczna z tą różnicą, że całą wartość 55 zł odprowadziłby ostatni podmiot w łańcuchu dostaw:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega:

odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
eksport towarów,
import towarów,
wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,
wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów
Odpłatną dostawą towarów na terytorium kraju jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Odpłatną dostawą jest również:

przeniesienie, z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu, prawa własności towarów,
wydanie towarów w oparciu o umowę leasingu,
wydanie towarów między komitentem a komisantem,
wydanie towarów przez komisanta na rzecz komitenta na podstawie umowy komisu,
ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem (np. przypadki przekazania towarów na cele osobiste podatnika czy darowizna)
Odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
Będzie to m.in.:

przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy są one przedmiotem dokumentu ustanawiającego tytuł prawny,
zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa,
nieodpłatne świadczenie, niebędące dostawą, na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, pod warunkiem że nie są one związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami
Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem jest to nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo wysyłki. Będzie to m.in:

wywóz towarów z terytorium kraju (kraju w którym ma siedzibę podatnik) na terytorium innego państwa członkowskiego,
przemieszczanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego
Wewnątrzwspólnotową dostawą towarów jest wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, poprzez wykonanie takich czynności jak:

przeniesienie, z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu, prawa własności towarów,
wydanie towarów w oparciu o umowę leasingu,
wydanie towarów między komitentem a komisantem,
wydanie towarów przez komisanta na rzecz komitenta na podstawie umowy komisu,
ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem (np. przypadki przekazania towarów na cele osobiste podatnika czy darowizna)
Przez import towarów – rozumie się przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju.

Przez eksport towarów – rozumie się potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty.

Szczególne rodzaje przedmiotu opodatkowania:

rozwiązania spółki cywilnej i handlowej niemającej osobowości prawnej,
zaprzestania przez podatnika będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązanego do zawiadomienia właściwego organu o zaprzestaniu dokonywania działalności gospodarczej.

Ustawa o podatku od towarów i usług wyklucza z kategorii przedmiotu opodatkowania:
czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy,
transakcje zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans,
czynności wykonywane przez osoby fizyczne z tytułu przychodów ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy,
działalność w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych, podlegająca opodatkowaniu podatkiem od gier na zasadach określonych w ustawie o grach i zakładach wzajemnych
źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Podatek_od_towar%C3%B3w_i_us%C5%82ug